Millî Eğitim Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu arasındaki iş birliği protokolünün somut hâli, 15 Nisan 2026’da Ankara’da, BTK’nin ev sahipliğinde tanıtıldı. YEĞİTEK’in 20 Nisan 2026 tarihli duyurusuna göre programın adı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı. Aynı gün çevrimiçi okuryazarlık eğitimlerinin erişime açıldığı da söylendi. Hedef kitle, lise düzeyindeki öğrenciler. Amaç, yapay zekânın temel kavramlarını öğrenmeleri, üretken yapay zekâ araçlarını güvenli ve etkin kullanmaları ve dijital vatandaşlık becerisi kazanmaları.
Pilot 11 il
Ülke geneli değil, önce bir deneme haritası var. Pilot iller Antalya, Batman, Bursa, Kırıkkale, Malatya, Manisa, Mersin, Niğde, Ordu, Sinop ve Trabzon. Liste kıyıyı, iç bölgeyi ve farklı büyüklükteki kentleri bir arada tutuyor. Duyuru, bu illerin neden seçildiğini ayrıca açıklamıyor. Açıklanan şey, pilotun bu 11 ilde yürütüleceği. Yaygınlaştırmanın takvimi ve her ildeki okul sayısı, bu metinde yok.
Kim konuştu, neyi ayırdı
Programa Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, BTK Başkanı Ömer Abdullah Karagözoğlu ve YEĞİTEK Genel Müdürü Mustafa Canlı katıldı. Öğretmenler, ortaöğretim öğrencileri ve sektör temsilcileri de salondaydı. Karagözoğlu, meselenin yalnızca teknoloji üretmek ya da kullanmak olmadığını söyledi. Dönüşümün dilini anlamak, mantığını çözmek ve onu yönlendirecek insanı yetiştirmek olarak ayırdı. Anlamayan neslin kullanıcı olarak kalacağını, anlayan neslin üreteceğini ekledi. Canlı, gençleri yalnızca bilgiyle değil yetkin ve erdemli bireyler olarak yetiştirmekten ve yapay zekâya yön veren kişilerden söz etti. Sayan, yapay zekânın günlük hayatın parçası haline geldiğini, artık yalnızca kullanmakla kalmayıp teknolojiyle birlikte düşünüp üretip karar verdiğimizi anlattı. Okuryazarlığı üç beceriye bağladı: anlama, değerlendirme ve üretme. Üçü de “bir uygulamayı açmayı bilmek”ten daha geniş.
Öğrenci dersi, öğretmen dersi, altı okuryazarlık
İş birliğinde öğretmen eğitimlerinin yaygınlaştırılması planlanıyor. Öğrenci tarafında üç parça var: farkındalık eğitimleri, uygulamalı eğitimler ve proje geliştirme. Ayrıca Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında akademisyenlerin hazırladığı altı eğitim, MEB ve BTK Akademi iş birliğiyle tamamlanıp BTK Akademi’de yayımlanmış. Başlıklar bilgi okuryazarlığı, kültür okuryazarlığı, sürdürülebilirlik okuryazarlığı, vatandaşlık okuryazarlığı, veri okuryazarlığı ve dijital okuryazarlık. Yapay zekâ programı bu altı başlığın yerine geçmiyor. Yanında duruyor. Veri ve dijital okuryazarlık ile yapay zekâ okuryazarlığı aynı dersin kopyası değil. Biri olmadan diğeri de eksik kalıyor diye kurulan bir müfredat akrabası.
Nereden giriliyor
BTK Akademi ile MEBBİS ve EBA arasındaki entegrasyon çalışmaları duyuru tarihinde devam ediyordu. Öğretmen ve öğrenciler eğitimlere e-Devlet ve EBA üzerinden erişebiliyor. BTK Akademi’deki eğitimlerin EBA Akademi’de yayımlanmasına yönelik çalışmalar ise tamamlanmış. Yani iki cümle birden doğru. Erişim kapısı açık. Sistemlerin birbirine bağlanması bitmiş bir iş olarak yazılmıyor. Tanıtımın akademik ayağı, ODTÜ Rektör Danışmanı Prof. Dr. Ömer Delialioğlu’nun öğretmen ve öğrencilere verdiği Yapay Zekâ Farkındalığı semineri. Seminer, eğitimin süreçteki rolü ve farkındalık üzerine kurulmuş.
Pilot ile ülke geneli arasındaki boşluk
15 Nisan 2026’daki lansman, programın var olduğunu ve çevrimiçi okuryazarlık içeriklerinin açıldığını koyuyor. 11 il, lise öğrencisi için ilk saha. Öğretmen eğitimi ise “yaygınlaştırılacak” diye plan kipinde. Kaç öğrencinin tamamladığı, sertifikanın basılıp basılmadığı ve pilotun ne zaman 81 ile açılacağı, YEĞİTEK’in bu duyurusunda yok. Okuryazarlık iddiasını izlerken bakılacak yer, açılış konuşmasındaki üçlü: anlama, değerlendirme, üretme. Üçü de bir hesap açmaktan ibaret değil. Pilotun işe yarayıp yaramadığı, öğrencinin aracı kullanmasının ötesinde onu değerlendirip üretime çevirip çeviremediğiyle ölçülecek. O ölçüm, tanıtım metninin kendisinde henüz bir sonuç tablosu değil.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı
