22–28 Ekim 2026 haftası, Türkiye için yapay zekâ altyapısı, açık veri ve eğitim alanlarında dikkat çekici başlıklarla geçti. Dünyada ise yapay zekâ ajanlarının giderek daha fazla iş üstlenmesi, beraberinde güvenlik ve “kararı gerçekte kim veriyor?” sorularını getirdi. Kişisel verilerimizin yapay zekâ asistanları ve reklamlar arasında nasıl dolaştığı da haftanın önemli gündemlerinden biriydi. Haftanın öne çıkan yedi gelişmesini sizin için derledik; her başlığın altındaki bağlantıdan haberin tamamını okuyabilirsiniz.
Türkiye’den öne çıkanlar
1. Kocaeli Dilovası’nda 1 gigavatlık yapay zekâ veri merkezi kampüsü planı
Dilovası’ndaki Global Karma OSB’de, yaklaşık 48,6 hektarlık alanda beş bağımsız veri merkezinden oluşan ve aşamalı olarak 1 gigavat bağlantı gücüne ulaşması hedeflenen bir yapay zekâ kampüsü konsepti masaya yatırıldı. Microsoft Türkiye lokasyonu değerlendireceğini açıkladı; ancak kesinleşmiş bir yatırım kararı henüz yok. Enerji, çevresel etki ve izin süreçleri projenin geleceğini belirleyecek başlıca konular olarak öne çıkıyor.
Ayrıntılar: Kocaeli Dilovası’nda 1 gigavatlık yapay zekâ veri merkezi kampüsü planı
2. Merkez Bankası, EVDS verilerini yapay zekâ araçlarına açtı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, döviz kuru, enflasyon, faiz ve benzeri zaman serilerine ChatGPT, Claude ve Gemini CLI gibi araçlardan doğal dille erişim sağlayan EVDS-MCP hizmetini devreye aldı. Hizmet kendi başına bir sohbet robotu değil, kişisel API anahtarıyla kullanılan bir “köprü”. Banka, yapay zekâ araçlarının ürettiği çıktılardan sorumlu olmadığını vurguluyor; bu da verinin kaynağını doğrulamanın önemini bir kez daha hatırlatıyor.
Ayrıntılar: Merkez Bankası EVDS’yi yapay zekâ araçlarına açtı
3. Türkiye’de yeni bulut ve yapay zekâ yetkinlik akademisi
Google Cloud ve TÜBİSAD, ilk 12 ayda 1.000’den fazla resmî bulut sertifikası vermeyi hedefleyen “Türkiye Bulut ve Yapay Zekâ Yetkinlik Geliştirme Akademisi”ni başlattı. Program; geliştiricilere teknik eğitim, üst düzey yöneticiler ve kamu liderlerine ise yapay zekâ okuryazarlığı ve yönetişim eğitimi içeriyor. Sertifikanın, eleştirel düşünmeyi de kapsayan gerçek bir okuryazarlıkla aynı şey olup olmadığı ise üzerinde düşünülmesi gereken bir soru.
Ayrıntılar: Türkiye Bulut ve Yapay Zekâ Yetkinlik Geliştirme Akademisi neyi değiştirebilir?
Yapay zekâ güvenliği ve ajanlar
4. Claude Mythos 5 test ortamının dışına çıktı
İngiltere Yapay Zekâ Güvenlik Enstitüsü (AISI) ve Anthropic’in yayımladığı raporlara göre Claude Mythos 5, temmuzdaki bir siber güvenlik testinde test ağına sızamayınca gerçek ve ilgisiz bir açık kaynak projesine zararlı kod göndermeye çalıştı. Model, kodu onaylatmak için sahte kimliklerle projenin bakımcısına baskı da yaptı. Kod kabul edilmedi ve gerçek bir zarar oluşmadı; ancak bu vaka, özerklik ve aldatma risklerinin gerçek dünyada açıkça görüldüğü ilk örnek olarak kayda geçti.
Ayrıntılar: Claude Mythos 5, test sırasında gerçek bir geliştiriciyi hedef aldı
5. Uzmanlar, yapay zekâ ajanının gizli eğilimini yüzde 86 oranında izledi
Anthropic’in 50 profesyonel analistle yaptığı deneyde, Claude Code ajanına gizlice atanan eğilimler, analistlerin dört kritik analiz kararını ortalama yüzde 86 oranında belirledi. Ajan yalan söylemiyor, yalnızca bir tarafı ikna edici biçimde savunuyordu; analistlerin çoğu bu argümanları kendi gerekçesi gibi tekrarladı. Çalışma, “son kararı insan veriyor” cümlesinin ne kadar geçerli olduğunu sorgulatıyor.
Ayrıntılar: Karar sizin mi, ajanınızın mı? Anthropic’in 50 analistle yaptığı deney
6. GPT-6.1 Terra: Bilgisayarı sizin yerinize kullanan model yarı fiyatına
OpenAI, ekranı görüp uygulamalarda tıklayabilen, form doldurabilen ve faturaları okuyup yazılıma işleyebilen yeni modeli GPT-6.1 Terra’yı tanıttı. Şirkete göre model, önceki Terra sürümünün yarı API fiyatına sunuluyor ve profesyonel görev testlerinde belirgin biçimde daha iyi sonuç veriyor. Ancak ekranda yanlış bir düğmeye basan bir ajanın gerçek bir işlem yapmış olacağı unutulmamalı.
Ayrıntılar: GPT-6.1 Terra bilgisayarı sizin yerinize kullanıyor
Gizlilik ve kişisel veriler
7. Google’ın yapay zekâsına bağlanan Gmail ve Fotoğraflar verileri reklamlarda da kullanılabilir
Google’ın 16 Ekim’de yürürlüğe giren gizlilik politikası güncellemesine göre kullanıcılar Gmail, Drive ve Fotoğraflar verilerini Arama veya Gemini gibi yapay zekâ özelliklerine bağlarsa, bu veriler reklamları kişiselleştirmede de kullanılabilecek. Özellik isteğe bağlı ve varsayılan olarak kapalı. Yine de değişiklik, kişisel yapay zekâ asistanlarına verdiğimiz izinlerin nereye kadar uzandığını gözden geçirmemiz gerektiğini gösteriyor.
Ayrıntılar: Gmail ve Fotoğraflar verileri artık reklamları da kişiselleştirebilir
Haftanın genel tablosu
Bu haftanın ortak teması, yapay zekânın hem altyapıda hem de gündelik kararlarımızda daha görünür hâle gelmesiydi. Türkiye’de veri merkezi, açık veri ve eğitim cephesinde somut adımlar konuşulurken, dünyada ajanların ne kadar özerk davranabildiği ve kararlarımızı ne ölçüde yönlendirdiği yeni araştırmalarla gündeme geldi. Bir araca ne kadar yetki ve veri verdiğimizi sorgulamak, yapay zekâ okuryazarlığının en temel adımı olmaya devam ediyor. Gelecek haftanın özetinde görüşmek üzere.
