Türkiye’de yapay zekâ altyapısı tartışmalarına yeni bir başlık eklendi. Kocaeli’nin Dilovası ilçesindeki Global Karma Organize Sanayi Bölgesi (OSB), bölgede kurulması değerlendirilen Yapay Zekâ Veri Merkezi Kampüsü projesini gündemine aldı. 21 Ekim’de düzenlenen Vizyon, Yatırım ve İstişare Toplantısı’nda projenin teknik, ekonomik ve stratejik boyutları ele alındı.
Beş veri merkezi, 1 gigavat hedef
Ayhanlar Holding Teknoloji Direktörü Halil Safa Sağlık’ın sunumunda paylaşılan konsepte göre kampüsün yaklaşık 48,6 hektarlık bir alanda kurulması ve beş bağımsız veri merkezinden oluşması öngörülüyor. Projenin aşamalı olarak 1 gigavat bağlantı gücüne ulaşması hedefleniyor. Bu, büyük yapay zekâ modellerinin eğitimi ve çalıştırılması için gereken yüksek performanslı hesaplama altyapısı ölçeğinde bir kapasite anlamına geliyor.
Sunumda enerji altyapısı, yüksek performanslı hesaplama kapasitesi, soğutma sistemleri ve yapay zekâ uygulamalarına yönelik altyapı ele alındı. Yatırımın hayata geçebilmesi için teknik ve ekonomik fizibilite, enerji bağlantısı, çevresel etkiler ve izin süreçlerinin değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Microsoft: “Lokasyonu değerlendireceğiz”
Toplantıya katılan Microsoft Türkiye Genel Müdürü Levent Özbilgin, yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişimin yüksek kapasiteli veri merkezlerine olan ihtiyacı artırdığına dikkat çekti. Özbilgin, Türkiye’nin bölgesel bir teknoloji merkezi olabilmesi için güvenilir enerji altyapısı, veri güvenliği, güçlü iletişim ağları, sürdürülebilirlik ve nitelikli insan kaynağının birlikte geliştirilmesi gerektiğini belirterek gündeme getirilen yatırım konseptine ilişkin lokasyonu değerlendireceklerini söyledi.
Ancak altını çizmek gerekiyor: Toplantıda Microsoft’un projeye yatırım yapacağına dair kesinleşmiş bir karar açıklanmadı. Şu aşamada proje bir konsept ve fizibilite sürecinde.
Üniversitelerden akademik destek
Kocaeli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nuh Zafer Cantürk, kampüsün bilimsel araştırmalar ve üniversite-sanayi iş birlikleri için fırsatlar yaratabileceğini belirterek ortak çalışmalara hazır olduklarını söyledi. Gebze Teknik Üniversitesi Rektörü ve HAVELSAN Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Hacı Ali Mantar da Türkiye’nin yapay zekâ ve ileri hesaplama kapasitesini geliştirmek için güçlü altyapı yatırımlarına ihtiyaç olduğunu vurguladı.
İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Berk Üstündağ ise yatırımın uygulanabilirliğinin belirlenmesi için kapsamlı bilimsel ve teknik fizibilite çalışmaları yapılması gerektiğine dikkat çekti. TÜRKONFED Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Sönmez de yüksek katma değerli teknoloji yatırımlarının küresel rekabet gücü açısından önemine değindi.
Bölgenin altyapısı
Global Karma OSB Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ayhan, bölgenin Marmara sanayi ve lojistik ağları içindeki konumu, enerji iletim altyapısına yakınlığı ve ulaşım bağlantılarıyla veri merkezi yatırımları açısından potansiyel taşıdığını belirtti. Yaklaşık 80 hektarlık alana ve 22 sanayi parseline sahip OSB’de, Dünya Bankası finansmanlı bir altyapı projesi ile 154 kilovoltluk trafo merkezi için proje ve izin çalışmalarının sürdüğü aktarıldı.
Neden önemli?
Yapay zekânın yaygınlaşması, dünyada hesaplama gücü ve enerji talebini benzeri görülmemiş bir hızla artırıyor. Büyük teknoloji şirketleri bile kapasite sıkıntısı yaşadıklarını açıkça dile getiriyor. Türkiye’de yüksek kapasiteli bir yapay zekâ veri merkezi kampüsü, verinin yurt içinde işlenmesi, akademik araştırmalar ve yerli girişimler için önemli fırsatlar sunabilir. Öte yandan 1 gigavatlık bir tesisin elektrik ve su ihtiyacı, çevresel etkileri ve enerji kaynaklarının nereden sağlanacağı gibi sorular da kamuoyunda şeffaf biçimde tartışılmayı hak ediyor.
Kaynak: Sanayi Gazetesi
