Yapay zekâ gündemi bu hafta da hızlı aktı. 15–21 Ekim 2026 haftasında Türkiye’de kadınlara yönelik yapay zekâ eğitimlerinin takvimi netleşirken, Avrupa ve ABD’de yapay zekâ güvenliğini düzenleme tartışmaları somut adımlara dönüştü. Bilim tarafında yapay zekânın ilaç keşfine katkısına dair dikkat çekici bir örnek gelirken, açık modeller ve sesli ajanlar cephesinde de önemli yayınlar oldu. Haftanın öne çıkan yedi gelişmesini sizin için derledik; her başlığın altındaki bağlantıdan haberin tamamını okuyabilirsiniz.
1. Kadınlar için yapay zekâ eğitimleri 27 Ekim’de Van’da başlıyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Turkcell ve KADEM iş birliğiyle yürütülen “Kadınlar İçin Yapay Zeka ve Dijital Güçlenme Eğitimleri”nin takvimi açıklandı. Eğitimler 27 Ekim’de Van’da başlayacak; ardından 3 Kasım’da İzmir, 12 Kasım’da Ankara, 1 Aralık’ta Bursa ve Gaziantep, 8 Aralık’ta Adana ve Samsun’da sürecek. Dijital ebeveynlikten güvenli alışverişe uzanan konuların işleneceği eğitimlerde katılımcıların çocukları için bakım desteği de sağlanacak; programın 2027’de diğer illere yaygınlaştırılması planlanıyor.
Ayrıntılar: Kadınlar için yapay zekâ ve dijital güçlenme eğitimleri 27 Ekim’de Van’da başlıyor
2. AB, Yapay Zekâ Yasası kapsamındaki ilk soruşturmaları başlattı
Avrupa Komisyonu’nun Yapay Zekâ Ofisi, test ortamından çıkan ajan olaylarının ardından OpenAI ve Anthropic’e güvenlik, dış değerlendirme ve model izleme süreçlerine ilişkin resmî bilgi talepleri gönderdi. Bu adım, AB Yapay Zekâ Yasası’nın en güçlü modellere yönelik ilk uygulama örneği olarak görülüyor. Hukukçular araştırma-geliştirme muafiyetinin devreye girip girmeyeceğini tartışırken, dosyaların ileride emsal oluşturması bekleniyor.
Ayrıntılar: AB, Yapay Zekâ Yasası’nın ilk soruşturmalarını OpenAI ve Anthropic’e açtı
3. Anthropic’ten yapay zekâ güvenlik yasası taslağı: 50 kişi eşiği
Anthropic, ABD Kongresi’nin benimsemesini umduğu bir yapay zekâ güvenlik yasası taslağını Washington’daki karar vericilere sundu. Taslağa göre 50’den fazla can kaybı ya da 1 milyar doları aşan hasar riski taşıyan bir modelin yayımlanması mahkeme kararıyla durdurulabilecek. Risklerin bağımsız değerlendiricilerce incelenmesi ve tespit edilen yakın tehlikelerin 72 saat içinde bildirilmesi de önerilenler arasında.
Ayrıntılar: Anthropic’ten ABD Kongresi’ne yapay zekâ güvenlik yasası taslağı
4. Claude, akrep zehrine karşı sıfırdan protein tasarladı
Anthropic, Claude Science ortamında çalışan bir araştırma modelinin akrep nörotoksinlerine bağlanan protein bağlayıcıları büyük ölçüde kendi başına tasarladığını açıkladı. Laboratuvarda test edilen 211 tasarımdan 17’si bağlanma ölçütlerini karşıladı. Şirket bunun henüz bir panzehir olmadığının altını çiziyor; yine de çalışma, yapay zekânın ilaç keşfinin erken aşamalarını nasıl hızlandırabileceğini gösteriyor.
Ayrıntılar: Claude, akrep zehrine karşı sıfırdan protein tasarladı
5. Meta’dan 816 milyar parametreli açık ağırlıklı model: Muse Spark Open
Meta, 15 Ekim’de Muse Spark Open modelinin ağırlıklarını yayımladı. Toplam 816 milyar, token başına yaklaşık 42 milyar aktif parametre kullanan model; metin, görüntü, video ve ses girdisini kabul ediyor ve 1 milyon token’a kadar bağlam penceresi sunuyor. Kodlama ve çok adımlı ajan görevleri için eğitilen model, Hugging Face ve büyük bulut platformları üzerinden indirilebiliyor.
Ayrıntılar: Meta, 816 milyar parametreli Muse Spark Open’ı açık ağırlıkla yayımladı
6. DeepSeek, çıkarım motoru DeepInfer’i açık kaynak yaptı
DeepSeek, V4.1-Flash modelini üretimde büyük ölçekte çalıştırdığı çıkarım yazılımı DeepInfer’i Apache 2.0 lisansıyla GitHub’da yayımladı. vLLM tabanlı yazılım; özel hesaplama çekirdekleri, taslak token’larla hızlı üretim ve tekrarlanabilir sonuçlar gibi özellikler sunuyor, Nvidia’nın yanı sıra Huawei Ascend çiplerini de destekliyor. Şirket, gelecekteki modellerine ait çıkarım kodunu da açacağını belirtiyor.
Ayrıntılar: DeepSeek, çıkarım motoru DeepInfer’i açık kaynak yaptı
7. Mistral Voxtral 3: Türkçe destekli gerçek zamanlı sesli ajanlar
Mistral AI, konuşmayı yazıya döken, metni duygulu sese çeviren ve görüşme sırasında araç kullanabilen sesli ajan paketi Voxtral 3’ü kullanıma sundu. Transkripsiyon modelleri 50’den fazla dili destekliyor; Türkçe hem yazıya dökme hem de ses üretimi tarafında listede. Fiyatların dakikası 0,0035 dolardan başlaması, Türkçe sesli asistan geliştirmek isteyenler için de yeni bir seçenek yaratıyor.
Ayrıntılar: Mistral Voxtral 3: Türkçe de konuşan gerçek zamanlı sesli ajanlar
Haftanın genel tablosu
Bu haftanın ortak teması, yapay zekânın hem gündelik hayata hem de kurallara daha fazla yerleşmesiydi. Bir yanda kadınların yapay zekâ ve dijital araçları güvenle kullanmasını hedefleyen eğitimler sahaya iniyor, öte yanda güçlü modellerin nasıl denetleneceği Brüksel’de ve Washington’da somut biçimde tartışılıyor. Açık modeller ve araçlardaki hız ise yapay zekâ okuryazarlığının artık herkes için temel bir beceri olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Gelecek haftanın özetinde görüşmek üzere.
