Meta ve kurumsal yapay zeka şirketi Sierra, kişisel yapay zeka ajanlarının şirketlerle nasıl etkileşime gireceğini tanımlayan açık bir standart üzerinde çalıştıklarını 6 Ekim’de duyurdu. “Personal Agent Protocol” adı verilen girişime Genesys, Instinct, Rocket, Shopify, Stripe ve Walmart da katılıyor. Sierra’nın açıklamasına göre protokol kimlik doğrulamayı düzenleyecek, kullanıcıya kontrol verecek ve şirketlerin ajanların kendi sitelerinde, arayüzlerinde ya da müşteri hizmetleri ajanlarında ne yaptığını görebilmesini sağlayacak. Standart, isteyen herkesin uygulayabileceği şekilde açık tasarlanıyor.
CNBC’nin haberine göre girişimi Sierra’nın kurucu ortağı ve aynı zamanda OpenAI’ın yönetim kurulu başkanı olan Bret Taylor yönetiyor. Taylor, şirketlerin karşısındakinin bir insan mı yoksa bir kişi adına çalışan bir ajan mı olduğunu bilmesinin önemli olduğunu belirterek, böyle bir standart oluşana kadar ortamın “bir tür kaos” olduğunu söyledi.
Sorun ne?
Randevu almak, uçuş ayırtmak ya da sigorta teklifi karşılaştırmak gibi işleri kullanıcı adına yapan kişisel ajanlar hızla yaygınlaşıyor. Ancak bu ajanların çoğu siteleri tıpkı bir insan gibi kullanıyor: sayfaları açıyor, formlara tıklıyor, gerektiğinde destek hattını arıyor. Sierra, bu yöntemin yavaş olduğunu ve işin yarım kalabildiğini, doğrudan ve güvenli bir bağlantının aynı işi saniyeler içinde bitirebileceğini savunuyor.
Şirketler açısından ise başka bir kaygı var: Bir kişi adına hareket etmeyen rastgele bir botun hizmetlere erişmesi risk oluşturuyor. CNBC’ye göre Amazon, internet sitesinden izinsiz veri kazınması (scraping) endişesiyle Meta’nın ajanlarını engelleyen şirketler arasında.
Protokol nasıl çalışacak?
Sierra’nın paylaştığı taslak yapıda temel ilke şu: Ajana hangi erişimin verileceğine kullanıcı, ajanın ne yapabileceğine ise şirket karar veriyor.
- Keşif: Ajan, şirketin sitesinde neler sunulduğunu ve hangi kanallardan ulaşılabileceğini öğreniyor.
- Misafir oturumu: Stok durumu ya da iade koşulları gibi sorular için giriş yapmak gerekmiyor.
- Hesap erişimi: Hesap gerektiren işlerde kullanıcı şirketin sayfasında giriş yapıyor ve ajana yalnızca okuma mı yoksa işlem yapma yetkisi mi verileceğini kendisi seçiyor.
- OAuth tabanı: Oturum, yaygın yetkilendirme standardı OAuth üzerine kuruluyor ve kanallar arasında taşınıyor.
- Üç yol: Ajan işi şirketin sitesi, MCP ve OpenAPI gibi standartlara dayanan arayüzleri ya da şirketin kendi yapay zeka ajanı üzerinden tamamlayabiliyor.
Sierra, protokolün 0.1 sürümünü Ekim ayı içinde yayımlamayı, ilgili taraflarla tasarım atölyeleri düzenlemeyi ve geliştiriciler için örnek bir uygulama paylaşmayı planlıyor. İleride ayrıntılı izinler, uçuş gecikmesi ya da kargo bildirimi gibi anlık bildirimler ve kart bilgisi paylaşmadan ödeme yapmayı sağlayacak eklentiler de gündemde.
OpenAI ve Anthropic henüz yok
Meta Superintelligence Labs’tan David Singleton, protokolü herkesin birbiriyle konuşmasını sağlayan e-postaya benzetti ve Meta’nın kişisel ajanı Muse’un ABD’de milyonlarca kullanıcıya ulaştığını söyledi. CNBC’ye göre OpenAI ve Anthropic şu an girişimin içinde değil; Taylor ise bu şirketlerin de katılmasını beklediğini ve rakiplerin standardı kullanmaması halinde “gerçekten hayal kırıklığına uğrayacağını” belirtti.
Kullanıcılar için asıl soru, ajanlara verilen yetkinin nasıl sınırlanacağı olacak. Protokolün kağıt üzerindeki vaadi, kullanıcının ajanına hangi yetkiyi verdiğini bilmesi ve gerektiğinde geri alabilmesi. Bu vaadin pratikte ne kadar karşılık bulacağı, ilk teknik belge yayımlandığında ve büyük platformlar uygulamaya başladığında netleşecek.
Kaynak: Sierra, CNBC
