Küresel kişisel bilgisayar pazarı, 2026’nın üçüncü çeyreğinde son yılların en sert düşüşlerinden birini yaşadı. Araştırma şirketi Omdia’nın 9 Ekim 2026’da Londra’dan yayımladığı verilere göre masaüstü, dizüstü ve iş istasyonu sevkiyatları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 21,2 azalarak 58,1 milyon adede geriledi. IDC’nin bu hafta açıkladığı öncü tahminler de benzer bir tablo çiziyor: Şirkete göre sevkiyatlar yüzde 20,1 düşüşle 62,7 milyon adette kaldı. İki kuruluşun toplamları, farklı ölçüm yöntemleri nedeniyle birbirinden ayrışıyor.
Rakamlarla üçüncü çeyrek
Omdia’nın verilerinde masaüstü bilgisayar sevkiyatları yüzde 23,5 düşüşle 11,7 milyon adede, dizüstü sevkiyatları ise yüzde 20,6 düşüşle 46,4 milyon adede indi. IDC’ye göre 62,7 milyonluk sevkiyat, geçen yılın üçüncü çeyreğindeki 78,5 milyon adedin oldukça altında kaldı ve bir önceki çeyrekteki 68,2 milyon adede göre de yüzde 9,1 azaldı. PCMag’in aktardığına göre IDC, bu düşüşü bir üçüncü çeyrekte kaydettiği en büyük yıllık gerileme olarak nitelendirdi. Oysa üreticilerin tatil sezonu öncesinde yeni ürünler çıkarması nedeniyle üçüncü çeyrek sevkiyatları normalde ikinci çeyreği geçiyor.
IDC Direktörü Jitesh Ubrani, tüm çeyrekler dikkate alındığında 2022’nin son çeyreğinde yüzde 28,2 ve 2023’ün ilk çeyreğinde yüzde 28,7 ile daha büyük düşüşler görüldüğünü, ancak o dönemlerin pandemi zirvesinin ardından geldiğini hatırlattı.
Önden alımlar ve bellek fiyatları
Ubrani’ye göre tablo, yılın ilk yarısındaki güçlü önden alımların sonucu. Üreticiler ve satış kanalları, bellek kaynaklı fiyat artışlarından önce davranmak için yılın başında stok yaptı; bu da olağan mevsimselliği bozdu ve üçüncü çeyrekte talebi zayıf bıraktı. Omdia Araştırma Direktörü Ishan Dutt da düşüşün sürpriz olmadığını söyledi. Dutt’a göre önde gelen üreticiler yılın ikinci yarısı için çift haneli daralma öngörüyordu; perakendeciler ise satışlar düşerken ortalama satış fiyatlarında çift haneli artışlar bildiriyordu. Bileşen maliyetlerindeki artış artık son kullanıcı fiyatlarına tamamen yansımış durumda.
Omdia Baş Analisti Ben Yeh, bir bilgisayarın maliyetinde DRAM ve SSD payının tipik olarak yüzde 15 civarındayken yüzde 40’a yaklaştığını ve bu bileşenlerin fiyatlarının dört kattan fazla arttığını belirtti. Ars Technica’nın hatırlattığı gibi, yapay zekâ iş yükleri için yüksek bant genişlikli bellek (HBM) ve sunucu belleğine yönelik talep 2025’ten bu yana tüketici cihazlarına ayrılan üretim kapasitesini sınırlıyor. Omdia, bellek ve depolama fiyatlarının yanı sıra işlemci, ekran kartı ve çeşitli entegre devre bileşenlerinde de darlık yaşandığını, bunun stok yönetimini zorlaştırdığını vurguladı.
Üreticilerin karnesi
Omdia’nın sıralamasında üreticilerin çoğu çift haneli düşüş yaşasa da ilk beşteki sıralama değişmedi:
- Lenovo: 14,9 milyon adetle ve yaklaşık yüzde 26 pazar payıyla liderliğini korudu.
- HP: Büyük üreticiler arasında en sert düşüşü yüzde 31 ile yaşadı; 10,3 milyon adetle ikinci sırada kaldı, pazar payı yüzde 18’e indi.
- Dell: 7,6 milyon adet ve yüzde 13 payla üçüncü oldu.
- Apple: Sevkiyatları yüzde 11 azalarak 6,8 milyon adede indi, ancak üst segment konumu sayesinde payını bir puandan fazla artırdı.
- Asus: İlk beş arasında en küçük düşüşü yaşayarak 5,4 milyon adet sevk etti ve payını yüzde 9,3’e çıkardı.
Fiyatlar yüksek kalacak
Ubrani, stok fazlasından çekinen satış kanallarının kampanyalara yönelebileceğini ve bunun tüketiciye kısa süreli bir nefes aldırabileceğini, ancak fiyatların bir yıl önceki seviyelere yaklaşmasını beklemediklerini söyledi. IDC, fiyatlardaki düşüşün sınırlı ve kısa süreli kalacağını, kötüleşen makroekonomik koşullarla birlikte görünümün önümüzdeki çeyreklerde daha da bozulabileceğini öngörüyor. Omdia ise pazarın 2026’nın son çeyreğinde yıllık bazda yüzde 24, 2027’nin tamamında da yüzde 7 daralmasını bekliyor. Ben Yeh’e göre mevcut düşüş yeni bir gerileme döngüsünün yalnızca başlangıcı olabilir.
PCMag’e göre üreticiler bu zor dönemde yapay zekâyı bulut yerine yerel olarak çalıştırmak üzere tasarlanan yeni mini bilgisayar ve dizüstü modellerine umut bağlıyor. Ancak bu cihazların yüksek fiyatları, bellek darlığının yapay zekâ yatırımlarıyla son kullanıcı arasında kurduğu bağı daha da görünür kılıyor.
Kaynak: Omdia, IDC, PCMag, Ars Technica
