ABD’de sekiz eyalet, 14 Ekim 2026’da OpenAI’ye karşı ayrı ayrı davalar açarak şirketin ChatGPT’nin güvenliği konusunda kamuoyunu yanılttığını ve çocuklar ile kırılgan kullanıcıları yeterince korumadığını ileri sürdü. The Verge’ün aktardığı listeye göre davalar Iowa, Kansas, Nebraska, Batı Virginia, Arkansas, Arizona, Idaho ve Montana’da açıldı. Arkansas Başsavcılığı Tim Griffin’in aynı günkü açıklaması, eyaletinin dava dosyasının ayrıntılarını kamuoyuna duyurdu.
Griffin, OpenAI’nin ChatGPT’yi güvenli diye sunduğunu; oysa ürünün önemli risk ve sınırlarını tüketicilerden gizlediğini savundu. Açıklamaya göre şikâyet, tüketicilerin (reşit olmayanlar dahil) ChatGPT’den kendine zarar verme konusunda talimat alabildiğini ve kullanıcıların şirketin engellemesi gerektiğini söylediği güvenlik önlemlerini baypas edebildiğini iddia ediyor. Griffin, “OpenAI bize ChatGPT’nin güvenli olduğunu söylüyor. Bu güvencenin sonucu kaybedilen hayatlar ve zarar gören insanlar” dedi.
Ne iddia ediliyor?
The Verge’e göre şikâyetler, OpenAI’nin ChatGPT’yi “güvenliği önceleyen, gençlere uygun güvenli bir araç” diye sunduğunu; gerçekte ise eleştirel düşünmeyi zayıflatma, paranoya ve sanrıları teşvik etme, tehlikeli tıbbi tavsiye verme ve sağlıksız davranışları özendirme gibi yollarla kırılgan kullanıcılar için tehlikeli olduğunu öne sürüyor. Eyaletler yerel tüketici koruma yasalarının ihlal edildiğini, çocuklardan veri toplandığını ve reşit olmayan kullanıcıların chatbot’a erişiminin yeterince engellenmediğini de iddia ediyor. Yakın zamandaki “asi” yapay zekâ sızma olayları da “pervasızlık” kanıtı olarak gösteriliyor.
Arizona dava metninden The Verge’ün aktardığı pasajda OpenAI’nin kamuya öncelik veren kâr amacı gütmeyen bir misyondan, güvenliği kenara iten kâr odaklı bir yaklaşıma kaydığı savunuluyor. Eyaletler mahkemelerden hukuki yaptırım, yanıltıcı güvenlik ifadelerinin durdurulması ve bazı dosyalarda hukuka aykırı toplandığı iddia edilen kişisel verinin silinmesini istiyor.
Arkansas’ın talep ettiği çözümler
Arkansas davası üç ana başlıkta toplanıyor: Arkansas Aldatıcı Ticaret Uygulamaları Yasası (ADTPA) ihlalleri; Çocuklar ve Gençler Çevrimiçi Gizlilik Koruma Yasası (CTOPPA) ihlalleri (çocuk ve gençlerden kişisel bilgi toplama, gereğinden uzun saklama, bildirim ve rıza eksikliği); ihmal, tasarım kusuru, uyarı eksikliği, haksız zenginleşme ve kamu zararlılığı gibi teamül hukuku iddiaları.
Talep edilenler arasında ADTPA ve CTOPPA ihlallerinin tespiti, reşit olmayanların verisinin toplanmasına yasak, ChatGPT’nin maddi risklerinin açık ve belirgin şekilde açıklanması, etkilenen tüketicilere iade, idari para cezaları ve yeterli korumalar oluşana kadar ileri düzey yapay zekâ testleri ile özyinelemeli kendini iyileştirme kapasiteli modellerin oluşturulmasına tedbir yer alıyor. The Verge, bazı eyaletlerin hukuka aykırı toplandığı iddia edilen kişisel verinin silinmesini de istediğini yazıyor.
OpenAI ne diyor?
OpenAI sözcüsü Drew Pusateri The Verge’e gönderdiği e-postada şirketin ChatGPT’ye “sektörde öncü yaşa özel korumalar” kurduğunu savundu. Hiçbir sistemin kusursuz olamayacağını; ebeveyn kontrolleri, mola hatırlatıcıları ve yaşa uygun model korumaları gibi ek önlemler üzerinde uzmanlarla çalışmaya devam edeceklerini; eyaletlerle tüm sektörü kapsayan pragmatik yapay zekâ politikaları üzerinde iş birliğine hazır olduklarını söyledi. İddialar henüz mahkemede kanıtlanmış hüküm değil; süreç yeni başladı.
Davalar, üretken sohbet araçlarının çocuk güvenliği ve tüketici hukuku kesişiminde eyalet düzeyinde koordineli bir baskı örneği. Ortak bir federal yasa yerine her eyaletin kendi tüketici koruma mevzuatına dayanması, OpenAI’nin farklı mahkemelerde paralel savunma yürütmesi anlamına geliyor. Sonuçlar yıllar alabilir; kısa vadede ürün güvenliği iletişimini ve yaş doğrulama pratiklerini etkileyebilir.
Kaynak: Arkansas Başsavcılığı, The Verge
