OpenAI, 8 Ekim 2026’da yayımladığı tehdit raporunda, biri Rusya diğeri İran kökenli iki gizli etki operasyonuna ait ChatGPT hesaplarını kapattığını açıkladı. Şirkete göre iki operasyon da yapay zekayı geleneksel yöntemlerle birleştirerek “sahte cephe” adı verilen yapılar kurdu: Rusya kökenli ağ Latin Amerika’da bir düşünce kuruluşunu yönetti, İran kökenli ağ ise uydurma gazeteci kimlikleriyle uluslararası yayınlara makale yerleştirdi.
OpenAI, etki operasyonlarını 1’den 6’ya kadar derecelendiren bir ölçek kullanıyor. Şirket Rusya kökenli operasyonu Kategori 5 olarak değerlendirdi ve bunun raporlamaya başladığından bu yana durdurduğu ilk Kategori 5 operasyon olduğunu belirtti. İran kökenli operasyon ise Kategori 4’e ulaştı. OpenAI’ın aktarımına göre son iki buçuk yılda ifşa ettiği 30 gizli etki operasyonu arasında en geniş erişime ulaşanlar, içeriği sosyal medya yerine gerçek medya kuruluşlarına yerleştirebilenler oldu.
Latin Amerika’da sahte düşünce kuruluşu
OpenAI’ın “Dark Clark” adını verdiği Rusya kökenli operasyon, büyük ölçüde Ukrayna’nın Latin Amerika’daki itibarını zedelemeye, bir kısmı da başta Arjantin ve Bolivya olmak üzere ülkelerin iç siyasetini etkilemeye yönelikti. Operatörler, Social Research Center adlı bir “araştırma platformunu” “Mia Clark” isimli sahte bir kimlik üzerinden yönetiyordu. Rapora göre maaş, işe alma ve işten çıkarma kararları bu operatörlerin iç raporlarında geçiyordu. OpenAI, mevcut kanıtların merkezin Latin Amerika’daki çalışanlarının bir Rus grubu için çalıştıklarını bilmediklerini gösterdiğini belirtiyor.
Operatörler ChatGPT’yi en çok, bilinmeyen bir üste sundukları iç raporları yazmak için kullandı. Bu raporlarda sahte ses kayıtları, sahte belgeler ve sahte e-postalar anlatılıyordu. Eğitim dünyasını doğrudan ilgilendiren örnekler de var:
- Peru: Operatörler Mayıs 2026’da Lima Bölge Eğitim Müdürlüğü’nü taklit eden sahte bir e-posta adresiyle okullara Ukrayna temalı etkinlik talimatı gönderdiklerini yazdı. OpenAI, bu iddiayla örtüşen haberleri Peru ve Polonya basınında tespit etti.
- Ekvador: Haziran’da başka bir sahte e-postayla okullar yanıltıldı; olay, Ekvador Eğitim Bakanı’nın ayrıntılı bir yalanlama yapmasına yol açtı.
- Bolivya: Mayıs sonunda su idaresi EPSAS çalışanına ait olduğu iddia edilen sahte bir ses kaydıyla La Paz’da suların kesileceği söylentisi yayıldı; kurum resmi yalanlama yaptı.
OpenAI, operatörlerin hiç ilgileri olmayan olayları da sahiplenerek kendi patronlarını etkilemeye çalıştığını, bu yüzden iç raporlardaki başarı iddialarının olduğu gibi kabul edilemeyeceğini vurguluyor.
Yedi sahte gazeteci, yaklaşık 100 makale
İran kökenli operasyonda operatörler Farsça komutlar kullandı ve yedi farklı sahte gazeteci kimliği oluşturdu. ChatGPT’den İngilizce makale taslaklarını belirli yayınların yazım kurallarına uygun hâle getirmesini ve editörlere gönderilecek teklif e-postalarını yazmasını istediler. OpenAI, bu imzalarla yaklaşık bir düzine küçük ve orta ölçekli çevrimiçi yayında yayımlanan yaklaşık 100 makale tespit etti. CyberScoop’un aktardığına göre makaleler ağırlıklı olarak ABD-İran savaşına odaklanıyordu.
Aynı ağın ürettiği toplu sosyal medya yorumları ise çok az etkileşim aldı. OpenAI, operatörlerin etkiyi kendi yorumlarının değil yanıt verdikleri gönderilerin görüntülenme sayısıyla ölçtüğünü ve bu yöntemin başarıyı büyük ölçüde abarttığını belirtiyor. NPR’ın haberine göre şirket bu faaliyetin kiralık bir kampanya yürüten ticari bir aktörle uyumlu olduğunu, ancak aktörü belirleyemediğini söyledi.
Okurlar ve kurumlar için uyarı
OpenAI’a göre bu operasyonlar, yapay zeka öncesi dönemin karmaşık etki kampanyalarına çok benziyor; yapay zeka yöntemleri değiştirmedi, iş akışlarını kolaylaştırdı. Yine de akıcı dil, hızlı editörlük ve ölçek, sahte kimliklerin editörleri ve çalışanları kandırmasını kolaylaştırıyor. Şirket, iki vakada da bilgileri ilgili yetkililerle paylaştığını açıkladı.
Rapor, yapay zeka okuryazarlığının yalnızca araç kullanmak olmadığını da hatırlatıyor. Resmi kurumdan geldiği iddia edilen bir talimatı ikinci bir kanaldan teyit etmek, tanınmayan bir yazarın kimliğini sorgulamak ve viral ses kayıtlarına temkinle yaklaşmak; okullar, yayıncılar ve tüm okurlar için temel bir dijital beceri hâline geliyor.
Kaynak: OpenAI, CyberScoop, NPR
