Microsoft, yapay zeka ajanlarının bilgisayarda neye erişip neyi değiştirebileceğini işletim sistemi düzeyinde sınırlamak için geliştirdiği Microsoft Execution Containers’ı (MXC) 7 Ekim 2026’da Windows 11’de genel kullanıma açtı. Şirket, duyuruyu San Francisco’da düzenlediği Windows ve Surface etkinliğiyle aynı gün yaptı. Windows Developer Blog’daki açıklamaya göre geliştiriciler ve BT yöneticileri, bir ajanın kullanabileceği dosyaları ve ağ adreslerini tanımlayabiliyor; MXC de bu politikayı çalışma anında uygun bir kapsayıcıyla uyguluyor.
Sorun: Ajana ya her şey ya hiçbir şey
Microsoft’a göre ajanlar dosyalar, ağlar ve uygulamalar arasında çalışabildikleri için yeni güvenlik riskleri doğuruyor. Kullanıcılar çoğu zaman iki kötü seçenekle baş başa kalıyor: Ajana sınırsız erişim verip bir şey ters gitmemesini ummak ya da ajanı tamamen engelleyip verimlilik kazancından vazgeçmek.
Şirketin verdiği örnek bu ikilemi somutlaştırıyor: Bir web sitesini güncellemekle görevlendirilen kodlama ajanının proje deposunu okuyup yazması, sunucu yapılandırmasını ise yalnızca okuyabilmesi gerekiyor. Sınır olmadığında ajan, görevi en hızlı bitirme yolunun sunucu ayarlarını değiştirmek olduğuna karar verip canlı siteyi bozabilir. Microsoft’un temel ilkesi şu: Bir ajan kendi güvenlik otoritesi olamaz; sınırı geliştirici ya da kurum belirlemeli ve bu sınır ajandan bağımsız olarak uygulanmalı.
MXC nasıl çalışıyor?
Geliştiriciler, iş yükünün ihtiyaç duyduğu kaynakları ortak bir JSON yapılandırmasıyla tanımlıyor. Politika ajanın kontrolü dışında kaldığı için ajan ya da ürettiği kod kendine ek yetki veremiyor. Microsoft, farklı riskler için farklı yalıtım düzeyleri sunuyor:
- Süreç kapsayıcısı: Model tarafından üretilen kod ve araç çalıştırma gibi hızlı yanıt gereken işler için hafif yalıtım.
- Oturum kapsayıcısı: Yalnızca Windows’ta bulunan bu seçenekte ajan, ayrı bir hesap ve oturumda, kullanıcının masaüstü, panosu ve girdilerinden ayrılmış biçimde çalışıyor.
- WSL ve sanal makine: Linux araçlarına dayanan işler için WSL ortamı, daha riskli işler içinse donanım destekli sanallaştırma sınırı.
Politika yazmayı kolaylaştırmak için üç mod da var. Uygulama modunda izin verilmeyen işlemler engelleniyor; öğrenme modunda engellenen işlemler ayrıca kayda geçiyor; serbest modda ise politikanın engelleyeceği erişimler yalnızca raporlanıyor, iş yarıda kesilmiyor. Böylece geliştiriciler ajanın gerçekte hangi kaynaklara ihtiyaç duyduğunu görüp en az yetki ilkesine göre politika hazırlayabiliyor. MXC’nin Windows 365 bulut bilgisayarlarındaki desteği de genel kullanıma açıldı.
Hangi ajanlar destekliyor, sırada ne var?
Microsoft’a göre GitHub Copilot, OpenAI Codex, OpenClaw, Replit, LM Studio ve Unsloth AI şimdiden MXC’yi destekliyor; NVIDIA da OpenShell aracını MXC ile entegre etti. Anthropic’in Claude Code’u, Perplexity, Manus ve Box gibi başka araçların da desteği yakında eklemesi bekleniyor. Şirket, Meta’nın kişisel yapay zeka ajanı Muse’un Windows için yerel uygulamasının da MXC entegrasyonuyla geleceğini duyurdu.
Yakın dönem planlar arasında Microsoft Entra ile ajan etkinliğinin kullanıcı etkinliğinden ayrı izlenmesi ve Intune politikalarıyla kurumların MXC kapsayıcılarını merkezden yönetebilmesi bulunuyor. Böylece güvenlik ekipleri, sorun çıkaran bir ajanı çalışanın kendi erişimini kesmeden durdurabilecek.
Ajanların bilgisayarda kullanıcı adına dosya açtığı, kod çalıştırdığı ve internete bağlandığı bir dönemde, bu tür işletim sistemi düzeyindeki sınırlar kişisel ve kurumsal kullanıcılar için temel bir güvenlik katmanına dönüşüyor. Kullanıcıların da bir ajana yetki verirken hangi klasörlere ve hizmetlere erişim tanıdığını bilmesi, yapay zeka okuryazarlığının yeni bir parçası haline geliyor.
Kaynak: Microsoft, Unite.AI
