Anakart üreticisi Gigabyte, 9 Ekim 2026’da Intel’in 2021’de piyasaya çıkan LGA 1700 soketi için 2027 başında yeni işlemciler geleceğini duyurdu. Şirket, B760 ve H610 anakart ailelerinin tamamına, hem DDR5 hem DDR4 bellekli modelleri kapsayan bir BIOS güncellemesiyle bu yeni işlemcilerin desteğini getiriyor. Hamlenin arkasında, yapay zekâ veri merkezlerinin talebiyle derinleşen küresel bellek krizi ve DDR5 fiyatlarındaki sert artış var. On yılı aşkın süre önce piyasaya çıkan DDR4 bellek bu nedenle yeniden gündemde.
Gigabyte ne açıkladı?
PC Gamer ve Tom’s Hardware’in aktardığı duyuruya göre mevcut B760 ve H610 anakart sahipleri, BIOS’u güncelleyip yeni işlemciyi takarak kart ya da bellek değiştirmeden yükseltme yapabilecek. Gigabyte, işlemcilerin model adlarını, teknik özelliklerini ve fiyatlarını açıklamadı. Tom’s Hardware, aynı soketi kullanan Z690, Z790 ve B660 anakart serilerinin duyuruda yer almadığını not etti.
The Verge’ün hatırlattığına göre LGA 1700 soketi, 2021’de 12. nesil Alder Lake işlemcilerle birlikte gelmiş ve hem DDR4 hem de o dönem yeni olan DDR5 belleği desteklemişti. Intel, 2024’te yalnızca DDR5 destekleyen platformlara geçmişti. Intel’in meraklı kullanıcı kanalından sorumlu başkan yardımcısı Robert Hallock ise ağustosta Tom’s Hardware’e verdiği röportajda LGA 1700’ün hâlâ iyi bir soket olduğunu, pek çok kullanıcının DDR4 ile ilgilendiğini ve fiyatların zamanla normale döneceğini söylemişti.
AMD de eski platformuna döndü
Bu yaklaşımı benimseyen tek şirket Intel değil. The Verge’e göre Gigabyte ağustosta AMD’nin DDR4 uyumlu AM4 platformu için de yeni bir anakart serisi duyurmuştu. Bu seri, Ryzen 7 5800X3D işlemcisinin 10. yıl dönümü için yeniden piyasaya sürülmesine eşlik ediyor.
Fiyat farkı, kararın neden mantıklı olduğunu gösteriyor. The Verge muhabirinin aktardığı örnekte 32 GB’lık bir DDR5 bellek seti 620 dolara satılırken, karşılığı olan DDR4 set 260 dolar seviyesinde. PC Gamer da 32 GB DDR4-3600 setin yaklaşık 210 dolara, 32 GB DDR5-6000 setin ise 480 dolara bulunabildiğini yazdı. DDR5 daha hızlı ve enerji açısından daha verimli olsa da bu fark, bütçesi sınırlı kullanıcılar için belirleyici hale geliyor.
Krizin arkasında yapay zekâ talebi var
Bellek darlığının temel nedeni, üretim kapasitesinin yapay zekâ ve sunucu belleğine kayması. Ars Technica’nın aktardığına göre Micron CEO’su Sanjay Mehrotra, eylül sonunda yatırımcılara yaptığı konuşmada arz-talep dengesinin “giderek daha da sıkılaştığını” söyledi. Mehrotra’ya göre Micron’un 2027 bellek üretiminin yüzde 75’i şimdiden ayrılmış durumda, şirketin yüksek bant genişlikli bellek (HBM) hacminin büyük kısmı 2027 için satılmış ve yeni temiz odalar ancak 2028’de açılacak. Mehrotra, daha büyük modeller, uzayan bağlam pencereleri ve kurumlarda yaygınlaşan ajanların bellek ihtiyacını artırmaya devam ettiğini vurguladı. Micron’un Crucial markası da bu yıl tüketicilere RAM satışını durdurdu.
The Verge’e göre fiyatların yeniden düşmesi yıllar alabilir. Bu tablo, yapay zekâ yatırımlarının etkisinin veri merkezleriyle sınırlı kalmadığını gösteriyor: Bilgisayar, telefon ve oyun konsolu gibi günlük cihazların maliyeti de aynı bellek havuzundan besleniyor. Kısa vadede mevcut DDR4 belleğini elinde tutan kullanıcılar avantajlı görünürken, üreticilerin eski platformlara yeni ömür kazandırması teknoloji tarihinde alışılmadık bir geri dönüş olarak kayda geçiyor.
Kaynak: The Verge, PC Gamer, Tom’s Hardware, Ars Technica
