Anadolu Üniversitesi bünyesindeki Yapay Zekâ Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin çalışma esaslarını belirleyen yönetmelik, 11 Ekim 2026 Pazar günü 33397 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Açıköğretim sistemiyle tanınan üniversitenin yeni merkezi; yapay zekâ alanında araştırma ve eğitim yapmanın yanı sıra öğrenme süreçlerinde yapay zekâ kullanımı, yapay zekâ etiği, üretilen içeriklerin telif hakları ve yükseköğretimde üretken yapay zekânın riskleri gibi başlıklarda da çalışacak.
Merkezin amacı: Kamu ve özel sektörle ortak çözümler
Yönetmeliğe göre merkezin amacı, yapay zekâ teknolojilerindeki bilimsel ve teknolojik gelişmeleri izlemek; bu alanda eğitim, araştırma ve danışmanlık faaliyetleri yürütmek; kamu kurumları ve özel sektör kuruluşlarıyla iş birliği içinde yapay zekâ uygulamaları geliştirmek ve bu kurumların ihtiyaç duyduğu çözümleri üretmek. Merkez, elde ettiği bilgi ve sonuçları ulusal ve uluslararası düzeyde paylaşacak.
Merkez, üniversitenin akademik birimleriyle birlikte ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarına katkı sunacak; yurt içinde ve yurt dışında projeler geliştirecek, bilimsel yayınlar yapacak ve kongre, sempozyum ve konferans gibi bilimsel etkinlikler düzenleyecek.
Öğrenme, etik ve telif başlıkları öne çıkıyor
Yönetmelikte sayılan faaliyet alanları, merkezin yalnızca teknik bir araştırma birimi olarak değil, yapay zekâ okuryazarlığı ve eğitim teknolojileri odağında da çalışacağını gösteriyor. Öne çıkan görevler şöyle:
- Öğrenmeyi desteklemek: Öğretim elemanlarının ve öğrencilerin yapay zekâ teknolojilerini etkin kullanabilmesine destek olmak, öğrenme süreçlerinde yapay zekâ destekli sistemler geliştirmek ve bunları bilimsel olarak değerlendirmek.
- Kişiselleştirilmiş öğrenme: İnsan-bilgisayar etkileşimi ve kullanıcı deneyimi odaklı arayüzler üzerine araştırma yapmak, eğitim teknolojilerinde kişiye özel öğrenme deneyimi sunan yapay zekâ modelleri tasarlamak.
- Etik ve güvenilirlik: Yapay zekâ etiği, veri mahremiyeti ve güvenilir yapay zekâ konularında rehber ilkeler belirlemek ve farkındalık çalışmaları yürütmek.
- Telif hakları: Yapay zekâ ile üretilen içeriklerin telif hakları konusunda üniversitenin ilgili birimleriyle birlikte çalışmak.
- Üretken yapay zekânın riskleri: Yükseköğretimde üretken yapay zekâ kullanımının getirdiği risk ve fırsatları anlamaya, değerlendirmeye ve gerekli önlemlerin alınmasına katkı sağlamak.
Merkez ayrıca etik kurallara, üniversite etik kurulu kararlarına ve kişisel verilerin korunması mevzuatına uygun biçimde, dijital platformlar aracılığıyla metin, görsel, ses ve video gibi elektronik içeriklerin üretilmesi, düzenlenmesi ve yayınlanması süreçlerini yürütebilecek.
Eğitsel veri ambarı ve model değerlendirme
Yönetmeliğin dikkat çeken iki maddesi veri ve değerlendirmeyle ilgili. Merkez, ilgili mevzuat çerçevesinde farklı veri tabanlarındaki öğrenme verilerini bilimsel çalışmalarda ve planlamada kullanmak üzere tek merkezde toplayan bir “öğrenme kayıt ambarı” ya da “eğitsel veri ambarı” çalışması yürütecek. Bunun yanında kurumların geliştirdiği yapay zekâ, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve üretken yapay zekâ modellerinin performans, doğruluk, genellenebilirlik, güvenilirlik, etik uyum ve risk analizlerini yapabilecek; bu modeller için bilimsel değerlendirme ve karşılaştırma çalışmaları gerçekleştirebilecek. Merkez, faaliyet alanlarıyla ilgili kamu kurumlarına, özel sektöre ve kişilere danışmanlık da verebilecek.
Merkez nasıl yönetilecek?
Merkezin yönetim organları müdür, yönetim kurulu ve danışma kurulundan oluşuyor. Müdür, merkezin alanında çalışmaları bulunan üniversite öğretim üyeleri arasından rektör tarafından üç yıllığına görevlendirilecek ve en fazla iki müdür yardımcısıyla çalışacak. Beş üyeli yönetim kurulu merkezin faaliyetleri, iş birlikleri ve proje önerileri hakkında karar alacak; yıllık faaliyet raporunu ve çalışma programını onaylayacak.
En fazla yedi üyeden oluşacak danışma kurulunda, üniversitenin öğretim elemanlarının yanı sıra istekleri halinde kamu kurumları ve özel sektördeki uzmanlar ile sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri de yer alabilecek. Her iki kurul da yılda en az bir kez toplanacak. Merkezin personel ihtiyacı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu uyarınca rektörün görevlendireceği personelle karşılanacak. Yönetmeliği Anadolu Üniversitesi Rektörü yürütecek.
Yapay zekânın derslikten sınav değerlendirmesine kadar yükseköğretimin her alanına girdiği bir dönemde, merkezin hem öğrenme verisi hem de model değerlendirmesi gibi konuları aynı çatı altında toplaması, üniversitelerde yapay zekâ okuryazarlığının kurumsal bir yapıya kavuşmasına örnek oluşturuyor.
Kaynak: Resmî Gazete (11 Ekim 2026, Sayı 33397)
